En Kurnaz Olan Psikolojik Yönümüz

Psikolojimizin özellikle en kurnaz olan yönü, kim olduğumuzu bildiğini sanan yönümüzdür. Şunu ayırt etmeliyiz ki, kim olduğumuz ve kim olduğumuzu düşünme şeklimiz içinde yetiştiğimiz kültüre bağlıdır. Bu, milliyetçilik ve din gibi inançlara bakıldığında apaçık gözükür. Aynı bebek değişik yerlerde büyütüldüğünde değişik inançlara sahip olacaktır.

Bu aşikardır – ama aşikar olması, kendimizle ilgili bu gerçeğin farkına vardığımız ve kabul ettiğimiz anlamını taşımaz.

Kendime baktığımda, sahip olduğum her bir davranış ve düşüncenin içinde büyütüldüğüm kültürün etkisi ile yaratıldığının farkına vardım. Sosyal adalet konusundaki politik düşüncelerim ebeveynleriminkilerini yansıtıyor. Dinsel özgürlük düşüncelerim Batı Avrupa liberalizmini yansıtmakta. Ruhsal uygulamalarımdaki -seç ve al- yaklaşımım 60’lı yılların çiçek çocukları alt yapımı yansıtmakta. Bütün arkadaşlarım yeşiller hareketine katıldı; sosyal ve psikolojik rahatım için ben de çevreci oldum.

Kültürümün ürününden başka bir şey olmadığımı görmek olası. Giydiğim hiç bir kıyafet bana ait değil. Çevremdeki herşey tarafından giydirilmiş bulunmaktayım. Sosyal bir kimlikten başka bir şey değilim. Hepimiz aynı tuzağa yakalanmış bulunmaktayız; kültürümüzün bize öğretmiş olduğu gibi düşünüyor ve hissediyoruz.

Belki de, düşünce oluşumumuzun tamamı, içinde bulunduğumuz kültür ile biçimlendiğinden, kendimiz bütün bunların dışında düşünebilme özgürlüğüne sahip bile değiliz.

Bütün bunları kendi tarzımda düşünmeye çalışmak, bir yılanın kendi kuyruğunu yutması misali, bana baş döndürücü geliyor.

Çözüm, yansız bir gerçekçilikte yatmaktadır. Kendini son derece gerçek hisseden sosyal kişiliğin yanıltıcı olabileceğini kabul edin. Bu, farkında olmamız gereken başka bir yönümüz, hayatta kalmamızda ve işlev görmemizde yardımcı olan başka bir savunma tabakamızdır.

Peki öyleyse, kimliğimizde güvenli bir şekilde tutunabileceğimiz hiç bir şey yok mudur? Öyle bir şey olduğunu düşünmüyorum ve kim olduğumuz konusunda tam o-larak emin olmanın iyi bir fikir olduğunu da sanmıyorum.

Şimdi başka bir yönden gerçekçi olalım. Kuşkusuz bir çoğumuz öz-şüphenin ilk rüzgarları ile uçup silinmeyecek kimliklere ve kişiliklere sahibiz. Hatta birçoğumuz, kendimiz ile ilgili gerçek ile yüz yüze gelmeden önce bir çeşit ruhsal yıkıma maruz kalırız. Arkadaşlarımın hatalı yönlerimi ve değiştirmem gereken kusurlu kişilik özelliklerimi göstermek için kuyruk oluşturduğu zamanları yaşamışımdır. Bunlar, bana aylarca, yıllarca söylenmiştir. Kendime güvenerek söylenenleri umursamamıştım. Yıllar sonra onların ne denli haklı olduklarını nihayet idrak edebildim.

Burada başka bir garip insani yanılsamaya dikkatinizi çekmek isterim. Hepimiz yaralıyız ve doğuştan incinebilir olduğumuzdan üstümüze tabaka tabaka savunma katmanları giymişiz. Bu katmanlar bir kere giyildiğinde, güçlendirilmiş beton gibi kalıcı bir etkiye sahip olurlar. Bazı kişilik kusurlarım Mısır’daki piramitlere benzerler: tşlev göremez ve yıpranmışlardır, ama hala orada durmaktadırlar.

Bir önceki yazımız olan Himalayalar Tibet başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Author Description

Recent Posts

No Responses to “En Kurnaz Olan Psikolojik Yönümüz”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


*